Search
Generic filters
Aktualności

Słuchowisko w najbliższą sobotę w radiowej Jedynce

Już w sobotę, 3 lutego, tuż po godz. 21:00 zapraszamy do radiowej Jedynki na słuchowisko Piotra Müldnera-Nieckowskiego, pt. „Przeciw przemocy – Sceny z albumu Ireneusza Iredyńskiego”. Projekt współtworzony jest przez Sekcję Repartycyjną Twórców i Artystów Wykonawców Radiowych ZASP.


Ireneusz Iredyński – wybitny poeta, prozaik, dramatopisarz, autor słuchowisk radiowych, scenariuszy filmowych, tekstów piosenek – urodził się w Stanisławowie (dziś Iwano-Frankiwsk na Ukrainie) 4 czerwca 1939 r. Kiedy miał 4 lata, dom w tajemniczych okolicznościach opuściła na zawsze jego matka, a ojciec poszedł na wojnę, zostawiając syna pod opieką surowej babki i trudnych ciotek. Po wojnie przenieśli się do Bochni, wrócił ojciec, który twardą ręką usiłował wychowywać syna. Iredyński przemocy doznawał już w domu.


W rzeczywistości wychowywały go biblioteki, miejska i szkolna. Nikt w jego otoczeniu nie był tak oczytany. Kiedy miał czternaście lat, uciekł do Krakowa, gdzie utrzymywał się m.in. z pisania tekstów do prasy. Jako szesnastolatek znalazł się w centrum krakowskiego środowiska literackiego. Brał udział zarówno w imprezach literackich, jak i pijatykach, burdach czy awanturach, z czego stał się wtedy najbardziej znany. Mimo że nigdy nie przystąpił do matury, wiedzę miał, jak twierdzili nawet jego wrogowie, na poziomie uniwersyteckim. Słynął z fenomenalnej pamięci i – w ocenie innego wielkiego pisarza, Marka Nowakowskiego – „kuglarskiej zdolności pisania tekstów od razu gotowych do publikacji”. Ożenił się z Maszą Kapelińską i przeniósł do Warszawy, gdzie jako najmłodszy w historii został przyjęty do Związku Literatów Polskich. W 1960  w Teatrze Wybrzeże zadebiutował sztuką „Męczeństwo z przymiarką”, a wkrótce potem miesięcznik „Twórczość” opublikował sławną mikropowieść „Dzień oszusta”, która wywołała wstrząs w polskim życiu kulturalnym. Pisarz sam wielokrotnie podkreślał, że jest tropicielem przyczyn, przejawów i skutków przemocy i że „Dzień oszusta” jest ważnym krokiem w prowadzeniu wojny wypowiedzianej złu. Tymczasem władza komunistyczna nie mogła ścierpieć ani sławy Iredyńskiego, ani jego chuligańskich wybryków, a przede wszystkim jego wrogo nastawionej do totalitaryzmu twórczości.


Władysław Gomułka publicznie potępił jego powieści i spowodował, że skazano go na trzy lata więzienia, w którym poeta całą karę musiał odsiedzieć. Ostrze pisarskiej krytyki zła z tego powodu wcale nie stępiało, stało się natomiast dojrzalsze. Nadal pisał liczne, wystawiane na całym świecie sztuki o złu i jego najgroźniejszej postaci – przemocy.


Akcja słuchowiska Piotra Müldnera-Nieckowskiego zaczyna się w roku 1980, kiedy sławny już, ale będący po trudnych przejściach Iredyński żeni się po raz drugi, tym razem z, poznaną w domu Jonasza i Jadwigi Koftów, Teresą Polkowską, primo voto Świerzy. Był to okres, w którym znowu ostro zarzucano mu brutalność tekstów teatralnych i prozy, czego bynajmniej się nie wypierał, ale niestety i mizoginizm, który kłamliwie mu wmawiano. Bliscy znali go jako osobę czułą, pomocną i mądrą, kochającą psy, koty, ludzi autentycznych i niezakłamanych, choć stanowczą i wymagającą. Zmarł z powodu choroby wywołanej przez alkoholizm 9 grudnia 1985 w wieku 46 lat. Pozostawił dzieło obszerne, niezapomniane, które w niczym się nie zestarzało.


Piotr Müldner-Nieckowski „Przeciw przemocy – Sceny z albumu Ireneusza Iredyńskiego”

Reżyseria: Krzysztof Szuster

Realizacja: Andrzej Brzoska

Opr. muz.: Renata Baszun

Obsada:

Leon Charewicz, Ewa Kania, Tomasz Marzecki, Marian Opania, Marek Walczak, Marlena Miarczyńska, Jerzy Chojnowski, Andrzej Mastalerz, Krzysztof Szuster

W słuchowisku wykorzystano archiwalne wypowiedzi Ireneusza Iredyńskiego.

 

Słuchowisko powstało we współpracy z ZASP. Projekt współfinansowany przez Sekcję Repartycyjną Twórców i Artystów Wykonawców Radiowych ZASP.

Zobacz również

Złoty Medal “Zasłużony Kulturze Gloria Artis” dla Zygmunta Marka Mokrowieckiego!
Marta RAU tegoroczną laureatką Nagrody HENRYK!
Prapremiera monodramu Anny Januszewskiej „Matka Putina” (Fundusze SKE)
„SCENY POLSKIE” ogłaszają!
Spot promujący akcję „1,5% dla DAW w Skolimowie”
Spotkanie Zarządu Sekcji Repartycyjnej Filmu, Serialu i Teatru Telewizji
Najszczersze kondolencje dla Dyrektora Generalnego ZASP
Spotkanie Zarządu Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP
POMOC SOCJALNA DLA TWÓRCÓW I ARTYSTÓW
Spotkanie Sekcji Estrady ZASP
Konferencja prasowa SFP
Najszczersze kondolencje