wspomnienia

Marta Stebnicka

22.03.1925 r.
 – 05.07.2020 r.
W roku swoich 95. urodzin i 75-lecia pracy artystycznej, 5 lipca 2020 roku odeszła Marta Stebnicka, aktorka nazywana Księżniczką Teatru, pedagog krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego, dzisiejszej Akademii Sztuk Teatralnych, życiowa partnerka i muza…

…poety Ludwika Jerzego Kerna, który w swoich „Imionach nadwiślańskich” pytał: „Co byłby ten świat wart, gdyby nie było Mart?” Z pewnością uboższy byłby świat teatru, piosenki, krakowska szkoła teatralna, jej studenci i sam Kraków, miasto, do którego wjechała w 1941 roku schowana w koszu przykrytym pierzyną. Choć to prawdziwy obraz czasu okupacji, ta scena jawi się całkiem filmową, czy teatralną. Temu miastu pozostała wierna przez całe życie. Pokochała je od pierwszego wejrzenia a ono wraz z publicznością odwzajemniło to głębokie uczucie.

Poczynając od współpracy z konspiracyjnym Teatrem Niezależnym Tadeusza Kantora, w którym zagrała Skierkę w „Balladynie” Juliusza Słowackiego i w 1945 roku, będąc jeszcze słuchaczką Studia Aktorskiego, Telemaka w „Powrocie Odysa” Wyspiańskiego, debiutu w krakowskim Teatrze Kameralnym TUR w roli Elmiry w „Świętoszku” Moliera, poprzez wiele znakomitych ról w Starym Teatrze i Teatrze Słowackiego, malowanych ręką wybitnych artystów, wśród których: Bohdan Korzeniewski, Janusz Warnecki, Władysław Krzemiński, Lidia Zamkow, Henryk Szletyński, Jerzy Gruda, Jerzy Kreczmar, Konrad Swinarski, Zygmunt Hübner, Józef Szajna, czy Jerzy Jarocki, publiczność mogła podziwiać jej temperament sceniczny, elegancję, poczucie humoru, kunszt aktorski i perfekcjonizm. Publiczności pokazała, że znakomicie odnajduje się w rolach zarówno dramatycznych, jak i komediowych nie zapominając o kabarecie „Jama Michalika”, spektaklach muzycznych, czy raczej teatrze piosenki, dla którego zebrała i opracowała mnóstwo starych utworów dodając im nowego blasku.

Wielbicielom sztuki scenicznej ukazała się między innymi w roli Alkmeny w „Amfitrionie 38” Giraudox, Diany w „Fantazym” Słowackiego i Marceliny w „Psie ogrodnika” Lope de Vegi, Margot w „Heloizie i Abelardzie” Vaillanda, Protrudy Bellafresco w „Onych” Witkacego, Szimeny w „Cydzie” Corneille’a, czy Byłej Arystokratki w „Nieboskiej Komedii” Krasińskiego, tworząc cały wachlarz postaci dramatycznych, wesołych, pełnych poezji, słodyczy, groteskowych i zmysłowych.

Obcowaniu z repertuarem muzycznym pozostała wierna także w krakowskiej szkole teatralnej, gdzie rozśpiewała kilka pokoleń studentów, dzisiaj dojrzałych artystów, którzy niezmiennie wspominają swoją panią profesor z sentymentem, czułością i wielkim szacunkiem. A ona z równą czułością ich słuchała mając świadomość, że warto było kiedyś dać im cząstkę siebie, swojego talentu, podzielić się tym dobrem.

Dzisiaj wiemy dokładnie „Co byłby ten świat wart, gdyby nie było Mart…”, a dla naszego środowiska tej właśnie Marty, stowarzyszonej w ZASP-ie od niemal siedmiu dekad i przyjętej przed laty przez Kapitułę Członków Zasłużonych do jej elitarnego grona a przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego odznaczonej Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Czas płynie nieubłaganie odbierając nam możliwość obcowania z wybitnymi artystami o niepowtarzalnych warunkach scenicznych. Dzisiaj muszą wystarczyć wspomnienia, ale pozostaje żal…

Żegnaj, Pani Marto, Pani Profesor!

***

Msza żałobna odbędzie się 15 lipca 2020 roku, w środę,
o godzinie 13.40 w kościele Zmartwychwstania Pańskiego
na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie,
po czym nastąpi odprowadzenie do grobu w Alei Zasłużonych.

fot. Archiwum Dokumentacji Artystycznej Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej

Galeria zdjęć

Autor tekstu: mw-h
DRUKUJ
Udostępnij

Odeszli również

Krystyna Mazur

02.09.1930 r.
 – 01.12.2022 r.
Z żalem żegnamy zmarłą profesor Krystynę Mazur. Niezrównaną specjalistkę w dziedzinie słowa. Wieloletniego pedagoga Akademii Teatralnej w Warszawie. Od ponad sześćdziesięciu lat członka ZASP – Sekcji Teatrów Lalkowych, później Sekcji Teatrów Dramatycznych. Pani Profesor, będzie nam bardzo brakowało Pani mądrości, taktu, poczucia humoru i serdeczności. Żegnaj Droga Koleżanko!
więcej

JÓZEF SKWARK

01.01.1938 r.
 – 25.11.2022 r.
Absolwent Wydziału Aktorskiego łódzkiej filmówki, ukończonej z odznaczeniem, oraz Wydziału Reżyserii Dramatu PWST w Krakowie, reżyser, aktor Teatrów Dramatycznych w Poznaniu, Koszalinie-Słupsku, Szczecinie, Wrocławiu, im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, Narodowego w Warszawie i im. Wilama Horzycy w Toruniu, wykładowca w krakowskiej PWST,
więcej

Andrzej Rozhin

04.05.1940 r.
 – 17.11.2022 r.
Z żalem żegnamy Andrzeja Rozhina – aktora, reżysera, scenarzystę, dyrektora teatrów: Gong-2 w Lublinie, im. J. Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim, im. Stefana Jaracza w Olsztynie, Teatru Polskiego w Szczecinie, Bałtyckiego Teatru im. J. Słowackiego w Koszalinie, Polskiego w Szczecinie i Teatru im. J. Osterwy w Lublinie, laureata wielu nagród i wyróżnień.
więcej

JANINA KOZARZEWSKA

05.03.1932 r.
 – 09.11.2022 r.
Zaledwie pięć lat minęło od spotkania środowiska lalkarskiego, podczas którego aktorka uroczyście obchodziła jubileusz sześćdziesiątej rocznicy debiutu na deskach Teatru Lalki i Aktora „Baj” w Warszawie, scenie, której pozostała wierna do końca swojej kariery.
więcej

LILIANA JANKOWSKA

06.03.1931 r.
 – 10.10.2022 r.
Scenografka, kostiumolożka, absolwentka Wydziału Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, ukończonej pod kierunkiem Andrzeja Stopki, członkini ZASP od 1957 roku.
więcej

Sabina Mielczarek – Taborska

30.06.1927 r.
 – 10.10.2022 r.
W piątek, 14 października na gdańskim cmentarzu Łostowice, pożegnamy naszą Koleżankę, Sabinę Mielczarek-Taborską, jedną z pierwszych powojennych aktorek scen teatralnych Polski.
więcej